Redis Nedir? Kurulumu ve Kullanım Alanları

Redis ne işe yarar?

• Önbellek: Pahalı veritabanı sorgularının ya da API cevaplarının sonuçlarını belirli bir süre saklar. Sonraki istekler veritabanına gitmeden bellekten cevaplanır.
• Oturumlar: Kullanıcı oturumlarını hızlı ve birden fazla uygulama sunucusunun ortak erişebileceği bir yerde tutar.
• İş kuyrukları: E-posta gönderme ya da görsel işleme gibi işleri arka plana alır. Laravel'in kuyrukları ve Node.js'teki BullMQ gibi kütüphaneler Redis kullanır.
• Hız sınırlama: Bir IP adresinin dakikada kaç istek gönderdiğini saymak için idealdir.
• Sıralamalar ve sayaçlar: Sıralı kümeler, oyun liderlik tablolarını ve canlı sayaçları kolaylaştırır.
• Yayın/abonelik (pub/sub): Uygulamaların ve sunucuların birbirine anlık mesaj göndermesini sağlar.

Redis, MariaDB gibi bir veritabanının yerini almaz; onun önünde durarak yükünü hafifletir. Veritabanı kurulumunu MySQL ve MariaDB kurulumu rehberimizde anlattık.

Ubuntu ve Debian'a Redis kurulumu

Sunucunuza SSH ile bağlandıktan sonra:

sudo apt update
sudo apt install redis-server
sudo systemctl enable --now redis-server

Kurulumu test edin:

redis-cli ping

Cevap PONG ise Redis çalışıyordur. Docker kullanıyorsanız resmî redis imajını da kullanabilirsiniz; portunu yalnızca 127.0.0.1 adresine bağlamayı unutmayın. Nedenini Docker kurulumu rehberimizde anlattık.

Güvenli ayarlar

Redis'in ayarları /etc/redis/redis.conf dosyasındadır. Şu satırları kontrol edin:

bind 127.0.0.1 -::1
protected-mode yes
requirepass guclu-ve-uzun-bir-sifre
maxmemory 256mb
maxmemory-policy allkeys-lru

• bind: Redis'in yalnızca sunucunun kendisinden erişilebilir olmasını sağlar. Redis'i asla internete açmayın; açık Redis sunucuları otomatik taramalarla dakikalar içinde bulunup ele geçirilir.
• protected-mode: Şifresiz bir Redis'in dışarıdan bağlantı kabul etmesini engeller.
• requirepass: Bağlanan uygulamaların şifre göndermesini zorunlu kılar. Uzun ve rastgele bir şifre seçin.
• maxmemory: Redis'in kullanabileceği en fazla bellek. Bu sınır olmadan Redis, sunucudaki diğer uygulamaların belleğini tüketebilir.
• maxmemory-policy: Sınıra ulaşıldığında ne yapılacağı. allkeys-lru, en uzun süredir kullanılmayan anahtarları siler ve önbellek kullanımı için idealdir. Redis'i kuyruk ya da kalıcı veri için kullanıyorsanız noeviction seçin; böylece veriler sessizce silinmez.

Değişikliklerden sonra servisi yeniden başlatın:

sudo systemctl restart redis-server
redis-cli -a 'guclu-ve-uzun-bir-sifre' ping

Başka bir sunucudaki uygulamanın Redis'e erişmesi gerekiyorsa portu açmak yerine iki sunucuyu WireGuard gibi özel bir ağla bağlayın.

Kalıcılık: RDB ve AOF

Redis verileri bellekte tutar, ama sunucu yeniden başladığında verileri geri yükleyebilmek için diske de yazabilir:

• RDB (anlık görüntü): Belirli aralıklarla bütün verilerin bir kopyası diske yazılır. Hızlıdır ve yedeklemesi kolaydır, ama son görüntüden sonraki değişiklikler kaybolabilir.
• AOF (ekleme günlüğü): Her yazma işlemi bir günlüğe eklenir. Kayıp çok daha azdır, ama dosya daha büyüktür.

Yalnızca önbellek olarak kullanıyorsanız kalıcılığı kapatabilirsiniz; Redis yeniden başladığında önbellek zaten kendiliğinden dolar. Oturumlar ve kuyruklar için AOF'u açmak (appendonly yes) daha güvenlidir.

Uygulamanızdan Redis'e bağlanma

Çoğu dilde hazır Redis kütüphaneleri vardır. Örneğin Node.js'te:

import { createClient } from 'redis';

const redis = createClient({ url: 'redis://:guclu-ve-uzun-bir-sifre@127.0.0.1:6379' });
await redis.connect();

await redis.set('selam', 'dünya', { EX: 60 });
console.log(await redis.get('selam'));

Laravel'de .env dosyasında CACHE_STORE, SESSION_DRIVER ve QUEUE_CONNECTION değerlerini redis yapmanız ve Redis bağlantı bilgilerini girmeniz yeterlidir.

WordPress ile Redis

WordPress, aynı veritabanı sorgularını her sayfa açılışında tekrar tekrar çalıştırır. Nesne önbelleği (object cache), bu sorguların sonuçlarını Redis'te tutar:

1. Sunucuya Redis'i ve PHP'nin Redis eklentisini kurun (Ubuntu'da php-redis paketi).
2. WordPress'e Redis Object Cache eklentisini kurup etkinleştirin.
3. Redis'e şifre koyduysanız wp-config.php dosyasına define( 'WP_REDIS_PASSWORD', 'guclu-ve-uzun-bir-sifre' ); satırını ekleyin.
4. Eklentinin ayarlarından nesne önbelleğini açın.

Nesne önbelleği, özellikle WooCommerce mağazalarında ve oturum açmış kullanıcıların çok olduğu sitelerde fark yaratır. Diğer hızlandırma yöntemlerini Web sitesi hızlandırma rehberimizde anlattık.

Redis'i izlemek

redis-cli -a 'guclu-ve-uzun-bir-sifre' info memory
redis-cli -a 'guclu-ve-uzun-bir-sifre' info stats

info memory kullanılan belleği, info stats ise önbellek isabetlerini (keyspace_hits) ve kaçırmalarını (keyspace_misses) gösterir. İsabet oranı düşükse önbelleğe alınan veriler çok kısa süre tutuluyor ya da yanlış veriler önbelleğe alınıyor olabilir.

Redis için Nodesty sunucuları

Redis bütün verilerini bellekte tuttuğu için RAM'i bol bir sunucu ister. Nodesty AMD EPYC 7763 VDS paketleri yüksek RAM seçenekleriyle Redis, veritabanı ve uygulamanızı aynı sunucuda rahatça çalıştırmanızı sağlar; AMD Ryzen 9 9950X VDS paketleri ise yüksek tek çekirdek hızıyla Redis'in tek iş parçacıklı yapısından en iyi performansı alır. Her iki pakette de NVMe disk, nShield DDoS koruması ve 7 gün saklanan ücretsiz günlük yedekleme bulunur.