Fiziksel Sunucu (Dedicated Server) Nedir?

Fiziksel sunucu nasıl çalışır?

Tek kiracılı donanım

VDS'te bir hipervizör, fiziksel makineyi sanal makinelere böler ve işlemci süresini bunlar arasında zamanlar. Fiziksel sunucuda bu katman yoktur; işletim sisteminiz doğrudan donanımın üzerinde çalışır. Bunun iki pratik sonucu vardır:

• İşlemci tamamen sizindir. Bütün çekirdekleri günün her saati yüzde yüz kullanabilirsiniz. Komşu bir müşterinin ağır bir işi sizin sunucunuzu yavaşlatamaz.
• Disk ve ağ da sizindir. Disk okuma ve yazma hızı, başka sunucuların yüküyle paylaşılmaz. Ağ portunun tüm kapasitesi size ayrılır.

Uzaktan erişim ve yönetim

Fiziksel sunucuya önünde oturmadan erişirsiniz. Normal kullanımda SSH ya da uzak masaüstüyle bağlanırsınız. İşletim sistemi açılmadığında veya ağ ayarlarını bozduğunuzda ise KVM (uzaktan klavye, ekran ve fare) erişimi devreye girer; sunucunun ekranını tarayıcıdan görüp BIOS'a kadar müdahale edebilirsiniz. Nodesty'de ayrıca müşteri panelinden sunucuyu açıp kapatabilir, yeniden başlatabilir ve işletim sistemini yeniden kurabilirsiniz.

Yönetimsiz hizmet

Fiziksel sunucular genellikle yönetimsizdir (unmanaged). Sağlayıcı donanımın çalışmasından, arızalı parçaların değiştirilmesinden ve ağdan sorumludur. İşletim sistemi kurulduktan sonra yazılımlar, güvenlik ayarları, güncellemeler ve yedekleme sizin işinizdir. Bu, VDS'te de aynıdır; ancak fiziksel sunucuda donanıma ilişkin bazı kararları (örneğin RAID düzeni) da siz verirsiniz.

Fiziksel sunucu ile VDS arasındaki fark

İkisinin de root erişimi ve kendi IP adresi vardır, ikisini de aynı şekilde yönetirsiniz. Asıl fark kaynakların nasıl paylaştırıldığındadır:

VDS'in nasıl çalıştığını ayrıntılı merak ediyorsanız VDS nedir? yazımıza göz atın.

Hangi durumlarda fiziksel sunucu gerekir?

Projelerin çoğu bir VDS ile başlar ve uzun süre VDS'te kalır. Fiziksel sunucuya geçmenin mantıklı olduğu durumlar genellikle şunlardır:

• İşlemci sürekli yüksek kullanılıyorsa. Video işleme, derleme sunucuları (CI/CD), yapay zekâ ön işleme veya yoğun hesaplama gibi işler işlemciyi saatlerce doldurur. VDS'te bu kullanım Adil Kullanım Politikası'na takılır; fiziksel sunucuda sınır yoktur.
• Kendi sanallaştırma platformunuzu kurmak istiyorsanız. Proxmox gibi bir platformla sunucuyu kendi sanal makinelerinize bölebilir, kaynakları dilediğiniz gibi dağıtabilirsiniz.
• Büyük bir oyun sunucusu ağı işletiyorsanız. Tek bir Minecraft ya da FiveM sunucusu için yüksek saat hızlı bir VDS çoğu zaman yeterlidir. Ancak birden fazla sunucuyu, bir proxy'yi ve veritabanını aynı makinede çalıştıran büyük ağlar için fiziksel sunucu daha tutarlı performans verir.
• Büyük veritabanları çalıştırıyorsanız. Disk ve belleği paylaşmamak, sorgu sürelerini öngörülebilir kılar.
• Uyumluluk ya da yalıtım gerekiyorsa. Bazı kurumlar verilerinin başka müşterilerle aynı donanımda çalışmamasını şart koşar.

Bu durumların hiçbiri sizin için geçerli değilse, fiziksel sunucu muhtemelen gereğinden büyük olur. Yüksek tek çekirdek hızına sahip bir VDS çok daha ekonomik bir başlangıçtır ve ihtiyacınız arttığında panelden büyütülebilir.

Fiziksel sunucu seçerken nelere dikkat edilmeli?

İşlemci

Seçimin en önemli kısmı budur ve doğru işlemci, işinizin türüne göre değişir:

• Tek çekirdek hızı önemliyse (oyun sunucuları, PHP siteleri, birçok veritabanı) yüksek saat hızlı AMD Ryzen 9 ya da Intel Core i9 işlemcileri seçin. Oyun sunucularının çoğu ana döngüsünü tek bir çekirdekte çalıştırır.
• Paralel iş çoksa (çok sayıda sanal makine, konteyner, derleme işleri) çekirdek sayısı ve RAM daha belirleyicidir.

İşlemcileri karşılaştırırken yalnızca çekirdek sayısına değil, nesline ve benchmark puanına da bakın. Daha yeni bir nesil, aynı çekirdek sayısıyla belirgin şekilde daha hızlı olabilir.

RAM

Fiziksel sunucularda RAM genellikle 32 GB'tan başlar. Sanallaştırma yapacaksanız, sanal makinelerinize vereceğiniz toplam belleğin üzerine işletim sistemi için pay bırakın. Nodesty'deki yapılandırmalar 48 GB ile 128 GB arasında RAM sunar.

Diskler ve RAID

NVMe SSD diskler, SATA SSD'lere göre özellikle rastgele okuma ve yazmada kat kat hızlıdır; veritabanları ve oyun dünyaları için bu fark doğrudan hissedilir. İki diskli yapılandırmalarda RAID 1 kurarak bir disk arızalandığında verinin diğer diskte kalmasını sağlayabilirsiniz. Ancak RAID yedekleme değildir: Yanlışlıkla silinen bir dosya iki diskten de aynı anda silinir. Önemli veriler için mutlaka ayrı bir yedek tutun.

Ağ portu ve DDoS koruması

Ağ portu 1 Gbps ya da 10 Gbps olabilir. Büyük dosya dağıtımı, yoğun trafikli siteler veya yedeklerin hızlı aktarımı için 10 Gbps fark yaratır. Fiziksel sunucunuz kendi IP adresiyle internete açık olduğu için DDoS korumasının pakete dahil ve sürekli açık olduğundan emin olun. Saldırıların nasıl çalıştığını DDoS nedir? yazımızda anlattık.

Konum

Sunucuyu kullanıcılarınıza yakın bir veri merkezinde seçin. Türkiye ve Avrupa'daki kullanıcılar için Frankfurt iyi bir seçimdir; Türkiye'den Frankfurt'a gecikme internet sağlayıcınıza ve yönlendirmeye bağlı olarak genellikle 30–50 ms civarındadır. Kullanıcılarınızın çoğu Kuzey Amerika'daysa New York daha uygundur.

Teslimat ve stok

VDS'lerin aksine fiziksel sunucular gerçek donanımdır; stok durumu ve hazırlık süresi önemlidir. Sipariş vermeden önce teslimat süresini ve istediğiniz yapılandırmanın stokta olup olmadığını kontrol edin.

Fiziksel sunucunuz teslim edildikten sonra

Sunucunuz hazır olduğunda VDS'teki ilk adımların aynısı geçerlidir: Sistemi güncelleyin, sudo yetkili bir kullanıcı oluşturun, SSH anahtarıyla girişe geçip şifreli girişi kapatın, güvenlik duvarında yalnızca kullandığınız portları açın ve otomatik güvenlik güncellemelerini etkinleştirin. Buna ek olarak fiziksel sunucuda şunları ilk gün planlayın:

1. Yedekleme hedefi belirleyin. Yedekleri aynı sunucunun diskinde tutmak, donanım arızasında işe yaramaz. Ayrı bir depolama alanı ya da başka bir sunucu kullanın.
2. Disk sağlığını izleyin. smartctl gibi araçlarla disklerin durumunu düzenli kontrol edin ve uyarıları e-postanıza yönlendirin.
3. İzleme kurun. İşlemci, RAM, disk ve ağ kullanımını izleyen basit bir araç, sorunları kullanıcılarınızdan önce fark etmenizi sağlar.

Nodesty'de fiziksel sunucular Frankfurt ve New York'ta, Intel Core i9 ve AMD Ryzen işlemciler, 48–128 GB RAM, NVMe SSD diskler ve 1 ya da 10 Gbps ağ portuyla sunuluyor. Hepsinde otomatik DDoS koruması, KVM erişimi ve 1 IPv4 ile /64 IPv6 dahil. İhtiyacınız henüz bir fiziksel sunucu düzeyinde değilse AMD Ryzen 9 9950X VDS paketlerimiz aynı lokasyonlarda, yüksek tek çekirdek hızıyla daha ekonomik bir başlangıç sunuyor.