Nginx Kurulumu: Web Sunucusu ve Reverse Proxy

Ubuntu ve Debian'a Nginx kurulumu

Sunucunuza SSH ile bağlandıktan sonra:

sudo apt update
sudo apt install nginx

Kurulum bittiğinde Nginx otomatik olarak başlar. Durumunu kontrol edin:

systemctl status nginx

Güvenlik duvarında web trafiğine izin verin. Nginx Full profili 80 (HTTP) ve 443 (HTTPS) portlarını birlikte açar:

sudo ufw allow 'Nginx Full'

Tarayıcıda http://sunucu-ip adresini açtığınızda "Welcome to nginx!" sayfasını görüyorsanız kurulum tamamdır. Port ve güvenlik duvarı ayarlarını Port nedir? yazımızda ayrıntılı anlattık.

AlmaLinux ve Rocky Linux'ta kurulum sudo dnf install nginx ve sudo systemctl enable --now nginx komutlarıyla yapılır; güvenlik duvarında sudo firewall-cmd --permanent --add-service=http --add-service=https ve ardından sudo firewall-cmd --reload çalıştırılır.

Nginx yapılandırma dosyaları

Ubuntu ve Debian'da siteler sites-available klasöründe tanımlanır ve sites-enabled klasörüne kısayol eklenerek etkinleştirilir. AlmaLinux'ta bu klasörler yoktur; site dosyaları doğrudan /etc/nginx/conf.d/ altına .conf uzantısıyla yazılır.

Herhangi bir değişiklikten sonra iki komutu alışkanlık hâline getirin:

sudo nginx -t
sudo systemctl reload nginx

nginx -t yapılandırmayı test eder ve hata varsa satır numarasıyla gösterir. reload, açık bağlantıları kesmeden yeni yapılandırmayı yükler.

İlk siteyi yayınlama: server block

Alan adınızın A kaydının sunucunuzun IP adresini gösterdiğinden emin olun; bunu DNS nedir? yazımızda anlattık. Ardından site için bir klasör oluşturun:

sudo mkdir -p /var/www/alanadiniz.com
echo "Merhaba Nginx" | sudo tee /var/www/alanadiniz.com/index.html

/etc/nginx/sites-available/alanadiniz.com dosyasını oluşturun:

server {
    listen 80;
    listen [::]:80;
    server_name alanadiniz.com www.alanadiniz.com;

    root /var/www/alanadiniz.com;
    index index.html;

    location / {
        try_files $uri $uri/ =404;
    }
}

Siteyi etkinleştirip Nginx'i yeniden yükleyin:

sudo ln -s /etc/nginx/sites-available/alanadiniz.com /etc/nginx/sites-enabled/
sudo nginx -t
sudo systemctl reload nginx

server_name, Nginx'in gelen isteği hangi siteye yönlendireceğini belirler. Aynı sunucuda birden fazla site barındırmak için her alan adına ayrı bir dosya oluşturmanız yeterlidir.

Reverse proxy: Node.js uygulamasını yayınlama

Bir Node.js, Python ya da başka bir uygulama genellikle 3000 gibi bir portta çalışır. Bu portu internete açmak yerine uygulamayı yalnızca 127.0.0.1 adresinde dinletin ve önüne Nginx koyun:

server {
    listen 80;
    listen [::]:80;
    server_name app.alanadiniz.com;

    location / {
        proxy_pass http://127.0.0.1:3000;
        proxy_http_version 1.1;
        proxy_set_header Host $host;
        proxy_set_header X-Real-IP $remote_addr;
        proxy_set_header X-Forwarded-For $proxy_add_x_forwarded_for;
        proxy_set_header X-Forwarded-Proto $scheme;
        proxy_set_header Upgrade $http_upgrade;
        proxy_set_header Connection "upgrade";
    }
}

• proxy_pass: İsteğin iletileceği uygulamanın adresi.
• X-Real-IP ve X-Forwarded-For: Uygulamanın ziyaretçinin gerçek IP adresini görmesini sağlar. Bu başlıklar olmadan uygulama her isteği 127.0.0.1'den geliyormuş gibi görür.
• Upgrade ve Connection: WebSocket bağlantılarının çalışması için gereklidir. Socket.IO gibi gerçek zamanlı kütüphaneler kullanıyorsanız bu satırları atlamayın.

Uygulamanızı kapanmadan çalıştırmak için pm2 ya da systemd kullanabilirsiniz; ikisini de Discord botu 7/24 aktif tutma rehberimizde anlattık. Uygulamanız Docker'da çalışıyorsa portu 127.0.0.1:3000:3000 şeklinde yayınlayın; nedenini Docker kurulumu rehberimizde açıkladık.

Let's Encrypt ile ücretsiz SSL

Certbot, Let's Encrypt sertifikasını alır, Nginx yapılandırmanızı günceller ve otomatik yenilemeyi kurar:

sudo apt install certbot python3-certbot-nginx
sudo certbot --nginx -d alanadiniz.com -d www.alanadiniz.com

Certbot, alan adını doğrulamak için 80 portundan sunucunuza ulaşır. Bu yüzden komutu çalıştırmadan önce DNS kayıtlarının sunucuyu gösterdiğinden ve 80 portunun açık olduğundan emin olun. Kurulum sırasında HTTP isteklerinin HTTPS'e yönlendirilmesi de yapılandırılır.

Otomatik yenilemenin çalıştığını test etmek için:

sudo certbot renew --dry-run

SSL'in nasıl çalıştığını ve sertifika türlerini SSL sertifikası nedir? yazımızda anlattık.

Faydalı ayarlar

Server block içine ekleyebileceğiniz birkaç yaygın ayar:

client_max_body_size 50M;

gzip on;
gzip_types text/css application/javascript application/json image/svg+xml;

location ~* \.(css|js|png|jpg|jpeg|webp|svg|woff2)$ {
    expires 30d;
    add_header Cache-Control "public";
}

• client_max_body_size: Yüklenebilecek en büyük dosya boyutu. Varsayılan 1 MB'tır; daha büyük yüklemeler 413 hatası verir.
• gzip: Metin tabanlı dosyaları sıkıştırarak sayfaların daha hızlı açılmasını sağlar.
• expires: Statik dosyaların tarayıcıda önbelleğe alınmasını sağlar.

Sunucu sürümünü yanıt başlıklarında gizlemek için /etc/nginx/nginx.conf içindeki http bloğunda server_tokens off; satırını etkinleştirin.

Sık karşılaşılan Nginx hataları

• 502 Bad Gateway: Nginx, arkadaki uygulamaya ulaşamıyor. Uygulamanın çalıştığını ve proxy_pass satırındaki portun doğru olduğunu kontrol edin.
• 504 Gateway Timeout: Uygulama çok geç cevap veriyor. Uzun süren işlemler için proxy_read_timeout değerini artırabilirsiniz, ama asıl çözüm uygulamanın yavaşlığını gidermektir.
• 413 Request Entity Too Large: Yüklenen dosya client_max_body_size değerinden büyük.
• 403 Forbidden: Nginx dosyalara erişemiyor ya da klasörde index dosyası yok. Dosya izinlerini ve root yolunu kontrol edin.
• Alan adı yerine varsayılan sayfa açılıyor: server_name satırı alan adıyla eşleşmiyor ya da site sites-enabled klasörüne bağlanmamış.

Her durumda ilk bakmanız gereken yer hata günlüğüdür:

sudo tail -f /var/log/nginx/error.log

Nginx için Nodesty sunucuları

Nginx'i kendiniz kurup yönetmek için root erişimli bir sunucuya ihtiyacınız vardır. Nodesty AMD Ryzen 9 9950X VDS paketleri yüksek tek çekirdek hızıyla web uygulamalarınıza hızlı cevap verir; AMD EPYC 7763 VDS paketleri ise çok sayıda site ve veritabanı için bol RAM sunar. Her iki pakette de NVMe disk, L3–L7 nShield DDoS koruması ve 7 gün saklanan ücretsiz günlük yedekleme bulunur. Sunucu yönetmeden yalnızca bir web sitesi yayınlamak istiyorsanız LiteSpeed'li web hosting paketlerimiz daha pratik bir seçimdir.