MySQL Yedek Alma ve Geri Yükleme: mysqldump Rehberi
MySQL ve MariaDB yedek alma: mysqldump ve mariadb-dump, gzip, ~/.my.cnf, büyük içe aktarmalar, cron ile günlük yedek, Docker ve geri yükleme testi.

İçindekiler
- mysqldump mı, mariadb-dump mı?
- Parolayı komut satırına yazmadan bağlanma
- Tek, birkaç ya da bütün veritabanlarını yedekleme
- Tarihli dosya adıyla sıkıştırma
- Yedeği geri yükleme
- Büyük içe aktarmalar ve max_allowed_packet
- Eski yedekleri silen günlük betik
- Geri yüklemeyi test edin
- Docker'daki veritabanları
- Paylaşımlı hostingde phpMyAdmin ve panel ile dışa aktarma
- Büyük veritabanları için fiziksel yedek
- Nodesty sunucularında veritabanı yedeği
MySQL yedek alma işinin en basit yolu mysqldump ile veritabanınızı düz bir SQL dosyasına dökmektir. Bu dosyayı sıkıştırabilir, istediğiniz yere kopyalayabilir ve tek komutla geri yükleyebilirsiniz. WordPress, Laravel, FiveM sunucuları ve web uygulamalarının çoğunun arkasındaki veriyi korumanın en taşınabilir yolu budur.
Bu rehberde tek, birkaç ya da bütün veritabanlarının dökümünü almayı, InnoDB için güvenli seçenekleri, parolayı komut satırına yazmamayı, geri yüklemeyi (farklı bir veritabanı adına yüklemek dahil), büyük içe aktarmaları, eski yedekleri silen günlük bir betiği, Docker'ı, panel üzerinden dışa aktarmayı ve fiziksel yedeklerin ne zaman daha mantıklı olduğunu anlatıyoruz. Veritabanının kurulumu için MySQL ve MariaDB kurulumu, yedeklemenin genel resmi için Sunucu yedekleme rehberimize bakabilirsiniz.
mysqldump mı, mariadb-dump mı?
MariaDB 10.5'ten beri araçların adı mariadb-dump ve mariadb'dir. Birçok sistemde eski mysqldump ve mysql adları hâlâ aynı programlara giden bağlantılar olarak durur; ancak yeni MariaDB sürümleri bu adlar kullanıldığında kullanımdan kalkacakları uyarısını verir ve ileride kaldırılabilirler. MySQL'in kendisinde araçların adı hâlâ mysqldump ve mysql'dir.
Aşağıdaki örneklerde MariaDB adlarını kullanıyoruz. MySQL kullanıyorsanız mariadb-dump yerine mysqldump, mariadb yerine mysql yazın; seçenekler aynıdır.
Parolayı komut satırına yazmadan bağlanma
-p'parola' şeklinde verilen parola kabuk geçmişinize düşer ve süreç listesinde görülebilir. Bunun iki daha iyi yolu var.
Ubuntu ve Debian'da MariaDB root kullanıcısı varsayılan olarak unix_socket ile doğrulanır: Araçları root olarak (ya da sudo ile) çalıştırdığınızda parola gerekmez. Bu, root'un crontab'ında da çalışır.
Diğer kullanıcılar için bilgileri ~/.my.cnf dosyasına yazın:
[client]
user = backup
password = guclu-bir-parola
chmod 600 ~/.my.cnf
İstemci araçları [client] bölümünü kendiliğinden okur. Yedek için ayrı bir kullanıcının yalnızca okuma yetkisine ihtiyacı vardır; MariaDB'de şöyle oluşturabilirsiniz:
CREATE USER 'backup'@'localhost' IDENTIFIED BY 'guclu-bir-parola';
GRANT SELECT, SHOW VIEW, TRIGGER, EVENT, LOCK TABLES ON *.* TO 'backup'@'localhost';
Tek, birkaç ya da bütün veritabanlarını yedekleme
Tek bir veritabanı:
mariadb-dump --single-transaction --routines --events uygulama > uygulama.sql
Birkaç veritabanı ya da sunucudaki bütün veritabanları:
mariadb-dump --single-transaction --routines --events --databases uygulama magaza > iki.sql
mariadb-dump --single-transaction --routines --events --all-databases > hepsi.sql
| Seçenek | Ne yapar? |
|---|---|
--single-transaction | InnoDB tablolarının kilitlemeden, tutarlı bir anlık kopyasını alır |
--quick | Tabloları belleğe almak yerine satır satır aktarır; varsayılan olarak açıktır |
--routines | Varsayılan olarak alınmayan saklı yordamları ve fonksiyonları ekler |
--events | Varsayılan olarak alınmayan zamanlanmış olayları (event) ekler |
--triggers | Tetikleyicileri ekler; varsayılan olarak açıktır, kapatılmasın diye listeledik |
--databases | CREATE DATABASE ve USE satırları ekler; döküm aynı adlara geri yüklenir |
--all-databases | Kullanıcıların tutulduğu mysql sistem veritabanı dahil hepsini döker |
--single-transaction yalnızca InnoDB tablolarını korur. Eski MyISAM tabloları döküm sırasında değişebilir; döküm sürerken ALTER TABLE gibi yapı değişiklikleri yapmaktan kaçının.
Yalnızca bazı tabloları almak için veritabanı adından sonra tablo adlarını yazın. Büyük bir günlük tablosunu atlayabilir ya da yalnızca yapıyı, veri olmadan dökebilirsiniz:
mariadb-dump --single-transaction uygulama users orders > tablolar.sql
mariadb-dump --single-transaction --ignore-table=uygulama.logs uygulama > loglar-haric.sql
mariadb-dump --no-data uygulama > uygulama-yapi.sql
Tarihli dosya adıyla sıkıştırma
SQL dökümleri çok iyi sıkışır. Dökümü doğrudan gzip'e aktarın ve dosya adına tarih ile saati ekleyin:
mariadb-dump --single-transaction --routines --events uygulama | gzip > uygulama-$(date +%F_%H%M).sql.gz
Bu komut uygulama-2026-11-12_0315.sql.gz gibi bir dosya oluşturur. Tamamlanmış bir döküm -- Dump completed satırıyla biter; yarıda kalmış bir dökümü yakalamanın hızlı yolu bu satırı kontrol etmektir:
zcat uygulama-2026-11-12_0315.sql.gz | tail -n 1
Yedeği geri yükleme
Tek bir veritabanının (--databases olmadan alınmış) dökümünde CREATE DATABASE satırı yoktur; bu yüzden önce veritabanını oluşturun:
mariadb -e "CREATE DATABASE uygulama CHARACTER SET utf8mb4 COLLATE utf8mb4_unicode_ci"
mariadb uygulama < uygulama.sql
Sıkıştırılmış bir dosya için:
gunzip < uygulama-2026-11-12_0315.sql.gz | mariadb uygulama
Dosya veritabanı adını içermediği için onu canlı veritabanına dokunmadan farklı bir ada, örneğin uygulama_test veritabanına yükleyebilirsiniz. --databases ya da --all-databases ile alınan dökümler orijinal adlarına geri yüklenir; bunları veritabanı adı vermeden çalıştırırsınız: mariadb < hepsi.sql.
Geri yüklemenin aynı adlı tabloların üzerine yazdığını unutmayın: Dökümdeki her tablo silinip yeniden oluşturulur.
Büyük içe aktarmalar ve max_allowed_packet
Büyük dökümler MySQL server has gone away ya da Got a packet bigger than 'max_allowed_packet' bytes hatasıyla durabilir. Dökümdeki tek bir ifade sunucunun izin verdiğinden büyüktür. Sınırı [mysqld] bölümünde yükseltin (Debian ve Ubuntu'da /etc/mysql/mariadb.conf.d/50-server.cnf, AlmaLinux'ta /etc/my.cnf.d/mariadb-server.cnf dosyasında):
[mysqld]
max_allowed_packet = 256M
Servisi sudo systemctl restart mariadb ile yeniden başlatın, ardından aynı sınırı istemciye de verin:
gunzip < buyuk.sql.gz | mariadb --max-allowed-packet=256M uygulama
Uzun süren içe aktarmaları tmux ya da screen içinde çalıştırın; SSH bağlantısı koparsa işlem yarıda kalmaz. pv aracıyla bir ilerleme çubuğu da görürsünüz: pv buyuk.sql.gz | gunzip | mariadb uygulama.
Eski yedekleri silen günlük betik
Aşağıdakini /root/db-yedek.sh olarak kaydedin. Her veritabanını ayrı bir dosyaya döker, son 7 günün yedeklerini tutar ve onları başka bir sunucuya kopyalar:
#!/bin/bash
set -eo pipefail
umask 077
DIR=/var/backups/mysql
STAMP=$(date +%F_%H%M)
mkdir -p "$DIR"
for DB in $(mariadb -N -e "SHOW DATABASES" | grep -Ev '^(information_schema|performance_schema|sys)$'); do
mariadb-dump --single-transaction --routines --events "$DB" | gzip > "$DIR/$DB-$STAMP.sql.gz"
done
find "$DIR" -name '*.sql.gz' -mtime +7 -delete
rsync -a "$DIR/" backup@198.51.100.20:/srv/db-backups/
pipefail, yalnızca gzip değil mariadb-dump hata verdiğinde de betiğin durmasını sağlar; umask 077 ise dökümleri yalnızca root'un okuyabilmesini sağlar. Betiği çalıştırılabilir yapın ve sudo crontab -e ile root'un crontab'ına ekleyin:
sudo chmod 700 /root/db-yedek.sh
15 3 * * * /root/db-yedek.sh >> /var/log/db-yedek.log 2>&1
Cron söz dizimini Cron nedir? yazımızda, SSH üzerinden parolasız rsync'i rsync kullanımı rehberimizde anlattık. Yalnızca aynı sunucuda duran dökümler sunucuyla birlikte kaybolur, hiç silinmeyen dökümler ise diski doldurur; bu çoktan olduysa Linux disk doldu rehberimize bakın.
Geri yüklemeyi test edin
Hiç geri yüklemediğiniz bir döküm yalnızca bir tahmindir. Ayda bir, son dökümü bir test veritabanına yükleyin ve tabloların ve son kayıtların yerinde olduğunu kontrol edin:
mariadb -e "CREATE DATABASE uygulama_test"
gunzip < /var/backups/mysql/uygulama-2026-11-12_0315.sql.gz | mariadb uygulama_test
mariadb -e "SELECT COUNT(*) FROM information_schema.tables WHERE table_schema = 'uygulama_test'"
mariadb -e "DROP DATABASE uygulama_test"
Bir veritabanını yeni bir sunucuya taşımak da aynı adımlardan oluşur; taşımanın geri kalanını Web sitesi taşıma rehberimizde anlattık.
Docker'daki veritabanları
MariaDB bir konteynerde çalışıyorsa döküm aracını konteynerin içinde çalıştırın ve çıktıyı sunucuya yazın. sh -c kullanmak parolayı konteynerin kendi ortam değişkeninden okur; böylece parola sunucudaki komut satırında görünmez:
docker exec db sh -c 'exec mariadb-dump --single-transaction --all-databases -uroot -p"$MARIADB_ROOT_PASSWORD"' | gzip > hepsi.sql.gz
Geri yüklerken dosyanın içeri aktarılabilmesi için -i ekleyin:
gunzip < hepsi.sql.gz | docker exec -i db sh -c 'exec mariadb -uroot -p"$MARIADB_ROOT_PASSWORD"'
Burada db konteynerin adıdır. Resmî MySQL imajında mysqldump, mysql ve $MYSQL_ROOT_PASSWORD kullanın.
Paylaşımlı hostingde phpMyAdmin ve panel ile dışa aktarma
cPanel ya da DirectAdmin kullanan paylaşımlı hostingde en kolay yol phpMyAdmin'dir: Veritabanını seçin, Dışa Aktar (Export) sekmesini açın, SQL biçimini bırakın ve dosyayı indirin. İki panel de kendi yedekleme ya da MySQL yönetimi sayfalarından bir veritabanı yedeğini indirmenize izin verir.
Bu yöntem küçük veritabanları için iyi çalışır. Büyük veritabanlarında tarayıcıdan dışa ve özellikle içe aktarma, PHP'nin yükleme boyutu ve çalışma süresi sınırlarına takılır ve yarıda kalabilir. Hostinginiz SSH ya da panelde bir terminal sunuyorsa yukarıdaki mysqldump komutlarını kullanın.
Büyük veritabanları için fiziksel yedek
Onlarca ya da yüzlerce gigabaytlık veritabanlarında SQL dökümü almak ve geri yüklemek saatler sürer. Fiziksel yedekleme araçları çalışan bir sunucunun veri dosyalarını tutarlı biçimde kopyalar ve çok daha hızlı geri yükler: MariaDB için mariadb-backup (Mariabackup), MySQL için Percona XtraBackup. Debian ve Ubuntu'da mariadb-backup ayrı bir pakettir:
sudo apt install mariadb-backup
sudo mariadb-backup --backup --target-dir=/var/backups/mariadb-full
sudo mariadb-backup --prepare --target-dir=/var/backups/mariadb-full
Sunucu çalışırken /var/lib/mysql klasörünü kopyalamak bir yedek değildir: Verinin bir kısmı hâlâ bellektedir ve dosyalar kopyalama sırasında değişir; kopya hiç açılmayabilir. Düz dosya kopyası yalnızca servis durdurulmuşken güvenlidir.
Birkaç saatlik veri kaybı bile fazlaysa binary log'u açın. Tam bir yedekle birlikte değişiklikleri mariadb-binlog ya da mysqlbinlog ile seçtiğiniz ana kadar yeniden oynatmanızı (point-in-time recovery) sağlar.
Nodesty sunucularında veritabanı yedeği
Nodesty AMD Ryzen 9 9950X VDS ve AMD EPYC 7763 VDS paketleri NVMe disk ve tam root erişimiyle gelir; bu rehberdeki bütün komutları çalıştırabilir, kendi dökümlerinizi zamanlayabilir ve mariadb-backup kurabilirsiniz. VDS paketlerinde sunucunun tamamının günlük yedekleri ücretsizdir ve 7 gün saklanır; sunucu dışına kopyaladığınız kendi veritabanı dökümleriniz ise bağımsız ek kopyanız olur.
Sıkça Sorulan Sorular
mysqldump mı kullanmalıyım, mariadb-dump mı?
MariaDB'de mariadb-dump ve mariadb komutlarını kullanın; MariaDB 10.5'ten beri araçların adı bunlardır. Eski mysqldump ve mysql adları çoğu sistemde hâlâ bağlantı olarak bulunur, ancak yeni MariaDB sürümleri bu adların kullanımdan kalkacağı uyarısını verir. MySQL'in kendisinde araçların adı hâlâ mysqldump ve mysql'dir. Bu rehberdeki seçenekler ikisinde de aynı şekilde çalışır.
mysqldump veritabanını kilitler mi?
--single-transaction seçeneğiyle InnoDB tabloları kilitlenmeden, tek ve tutarlı bir anın kopyası olarak yedeklenir; döküm sırasında siteniz çalışmaya devam eder. Eski MyISAM motorunu kullanan tablolar bu korumanın dışında kalır ve döküm sırasında değişebilir; kalıcı çözüm onları InnoDB'ye çevirmektir.
Yedeği farklı isimli bir veritabanına nasıl yüklerim?
Dökümü --databases seçeneği olmadan alın; böylece dosyada CREATE DATABASE ya da USE satırı bulunmaz. Ardından yeni veritabanını oluşturup dosyayı mariadb yeni_ad < dump.sql komutuyla içine aktarın. --databases ya da --all-databases ile alınan dökümler her zaman orijinal veritabanı adlarına geri yüklenir.
İçe aktarma MySQL server has gone away hatasıyla duruyor, ne yapmalıyım?
Bu hata çoğunlukla dökümdeki tek bir ifadenin max_allowed_packet değerinden büyük olduğunu gösterir. Sunucu ayarlarının [mysqld] bölümünde max_allowed_packet değerini yükseltin, servisi yeniden başlatın ve içe aktarma sırasında mariadb istemcisine de aynı --max-allowed-packet değerini verin.
/var/lib/mysql klasörünü kopyalamak yedek yerine geçer mi?
Veritabanı çalışırken geçmez. Verinin bir kısmı hâlâ bellektedir ve dosyalar kopyalama sırasında değişir; sonuçta çoğu zaman açılmayan ya da bozuk tablolar içeren bir kopya elde edersiniz. Döküm alın ya da çalışan bir sunucuyu tutarlı biçimde kopyalamak için yapılmış mariadb-backup gibi fiziksel bir yedekleme aracı kullanın.
Veritabanını ne sıklıkla yedeklemeliyim?
Kaybetmeyi göze alabileceğiniz veri miktarına göre karar verin. Çoğu site ve oyun sunucusu için günlük döküm yeterlidir; yoğun bir e-ticaret sitesi birkaç saatte bir döküm ya da belirli bir ana dönmek için binary log gerektirebilir. Her durumda sunucu dışında bir kopya tutun ve geri yüklemeyi düzenli olarak deneyin.
Yazar hakkında
Nodesty Ekibi · Altyapı ve Destek
Nodesty ekibi sunucularımızı, ağımızı ve DDoS korumamızı her gün işletir ve müşteri destek taleplerini 7/24 yanıtlar. Bu rehberler o deneyimden yazılır.
İlgili yazılar

LEMP Kurulumu: Nginx, MariaDB ve PHP-FPM Rehberi
LEMP kurulumu nasıl yapılır? Ubuntu ve Debian'da Nginx, MariaDB ve PHP-FPM kurulumu, server block, PHP soketi, dosya izinleri, HTTPS ve sık hatalar.

tmux Kullanımı: SSH Kapansa da Programlarınız Çalışsın
tmux kullanımı: SSH kapansa da programları çalışır tutma, oturumdan ayrılıp geri dönme, pencere ve bölmeler, kaydırma, .tmux.conf ve sık görülen hatalar.

Node.js Uygulamasını Sunucuda Yayınlama: PM2 ve Nginx
Node.js uygulaması sunucuya nasıl yüklenir? Node.js LTS, npm ci, PM2 ile otomatik başlatma ve reload, Nginx ters vekil, HTTPS, güncelleme ve sık hatalar.