rsync Kullanımı: Dosya Kopyalama ve Sunucu Yedekleme
rsync kullanımı: SSH ile sunucular arası dosya kopyalama, sondaki eğik çizgi kuralı, --dry-run ve --delete, hariç tutma, cron ile yedekleme ve sık hatalar.

İçindekiler
- Neden scp değil de rsync?
- rsync kurulumu
- Temel sözdizimi ve sondaki eğik çizgi kuralı
- En sık kullanılan seçenekler
- SSH ile sunucular arası kopyalama
- Her zaman önce deneme çalıştırması yapın
- --delete: birebir ayna ve tehlikesi
- Dosyaları hariç tutma ve bant genişliğini sınırlama
- Web sitesi ya da oyun sunucusu klasörünü taşıma
- Çalışan bir veritabanının veri klasörünü asla rsync ile kopyalamayın
- --link-dest ile anlık görüntü yedekleri
- cron ile otomatikleştirme
- Dosyaları geri yükleme
- Sık karşılaşılan hatalar
- Nodesty sunucularında rsync
rsync kullanımı, Linux sunucular arasında dosya kopyalamanın ve yedek almanın standart yoludur. Sıradan bir kopyalamanın aksine yalnızca değişenleri gönderir; 50 GB'lık bir aktarımın ikinci çalıştırması saniyeler içinde bitebilir. SSH üzerinden çalışır, ek bir servis gerektirmez ve çoğu sunucuda zaten kuruludur.
Bu rehberde temel sözdizimini ve sondaki eğik çizgi kuralını, en sık kullanılan seçenekleri, SSH ile sunucular arası kopyalamayı, --delete seçeneğini güvenle kullanmayı, bir siteyi ya da oyun sunucusu klasörünü taşımayı, anlık görüntü yedeklerini, cron ile otomatikleştirmeyi ve sık karşılaşılan hataları anlatıyoruz.
Neden scp değil de rsync?
scp her seferinde bütün dosyaları baştan kopyalar. rsync ise kaynak ile hedefi dosya boyutu ve değişiklik zamanına göre karşılaştırır, değişmeyen dosyaları atlar ve değişen büyük dosyalarda yalnızca değişen blokları gönderir. Yarıda kalan bir aktarımı sürdürebilir ve silinen dosyaları hedefe de yansıtabilir. Tek bir dosyayı bir kez kopyalayacaksanız ikisi de iş görür; büyük klasörlerde ya da düzenli tekrarlanan kopyalamalarda rsync daha iyi bir seçimdir. Protokol tarafı için FTP ve SFTP nedir? rehberimize bakabilirsiniz.
rsync kurulumu
SSH üzerinden kopyalarken rsync'in iki makinede de kurulu olması gerekir:
sudo apt install rsync # Ubuntu / Debian
sudo dnf install rsync # AlmaLinux / Rocky Linux
rsync --version
Temel sözdizimi ve sondaki eğik çizgi kuralı
rsync [seçenekler] KAYNAK HEDEF
rsync'teki en önemli kural kaynağın sonundaki eğik çizgidir:
rsync -a /var/www/ /backup/www/ # www'nin içeriğini /backup/www içine kopyalar
rsync -a /var/www /backup/ # /backup/www oluşturur ve içine kopyalar
Eğik çizgi varsa rsync klasörün içeriğini, yoksa klasörün kendisini kopyalar. Hedefteki eğik çizgi sonucu değiştirmez. Bu kuralı karıştırmak genellikle iç içe bir www/www klasörüyle, daha kötüsü --delete ile yanlış dosyaların silinmesiyle sonuçlanır.
En sık kullanılan seçenekler
| Seçenek | Ne işe yarar? |
|---|---|
-a | Arşiv modu: alt klasörler, izinler, zamanlar, bağlantılar, sahipler |
-v | Aktarılan dosyaları listeler |
-z | Veriyi aktarım sırasında sıkıştırır, yavaş bağlantılarda işe yarar |
-h | Boyutları okunabilir biçimde gösterir |
-P | --partial --progress ile aynı: ilerleme gösterir, yarım dosyayı tutar |
-n, --dry-run | Hiçbir şeyi değiştirmeden ne olacağını gösterir |
--delete | Kaynakta artık olmayan dosyaları hedeften siler |
--exclude, --exclude-from | Eşleşen dosya ya da klasörleri atlar |
--bwlimit | Bant genişliğini sınırlar |
Günlük kullanım için iyi bir kombinasyon -avhP'dir. İnternet üzerinden aktarımda -z ekleyin; hızlı yerel ağda ya da .zip, .jpg, .mp4 gibi zaten sıkıştırılmış dosyalarda yalnızca işlemci harcar. -a sabit bağlantıları, ACL'leri ve genişletilmiş öznitelikleri kapsamaz; gerekiyorsa -H, -A ve -X ekleyin.
SSH ile sunucular arası kopyalama
Taraflardan biri kullanici@sunucu: biçimindeyse rsync otomatik olarak SSH kullanır. SSH'ta yeniyseniz SSH nedir? rehberimizle başlayın.
# Push: bu sunucudan uzak sunucuya
rsync -avhP /var/www/ root@203.0.113.10:/var/www/
# Pull: uzak sunucudan bu sunucuya
rsync -avhP root@203.0.113.10:/var/www/ /var/www/
SSH farklı bir portta çalışıyorsa portu -e ile verin:
rsync -avhP -e "ssh -p 2222" /var/www/ root@203.0.113.10:/var/www/
Her seferinde parola yazmamak (ve ileride rsync'i cron ile çalıştırabilmek) için bir SSH anahtarı kurun:
ssh-keygen -t ed25519
ssh-copy-id -p 2222 root@203.0.113.10
Her zaman önce deneme çalıştırması yapın
Önemli bir klasöre kopyalayan her komuttan önce, özellikle --delete kullanıyorsanız, -n ekleyin:
rsync -avhn --delete /var/www/ root@203.0.113.10:/var/www/
Çıktı, kopyalanacak dosyaları ve deleting ... satırları olarak silinecek dosyaları listeler. Liste doğru görünüyorsa aynı komutu -n olmadan çalıştırın.
--delete: birebir ayna ve tehlikesi
rsync varsayılan olarak hedefte hiçbir şey silmez. --delete ile kaynakta artık olmayan dosyalar hedeften silinir ve hedef kaynağın birebir aynası olur. Bir kopyayı eşitlemek için istediğiniz budur; ancak yanlış bir yol ya da unutulan bir eğik çizgi bir klasörü saniyeler içinde boşaltabilir, kaynakta yanlışlıkla silinen bir dosya da sonraki çalıştırmada aynadan kaybolur. Tek başına bir ayna yedek değildir; aşağıdaki anlık görüntü bölümünde anlatıldığı gibi eski kopyaları da saklayın.
Dosyaları hariç tutma ve bant genişliğini sınırlama
rsync -avhP --exclude 'cache/' --exclude '*.log' /var/www/ root@203.0.113.10:/var/www/
Desenler kaynak klasöre göre eşleşir. Uzun bir liste için her satıra bir desen yazdığınız bir dosya oluşturup --exclude-from=/root/rsync-exclude.txt kullanın.
Canlı bir sunucunun ağını doldurmamak için hızı sınırlayın. Değer saniyede KiB cinsindendir; bu örnek yaklaşık 10 MB/s'dir:
rsync -avhP --bwlimit=10000 /var/www/ root@203.0.113.10:/var/www/
Web sitesi ya da oyun sunucusu klasörünü taşıma
Dosyaları yeni sunucuya en az kesintiyle taşımak için iki geçişte eşitleyin. İlk geçiş, eski sunucu çalışmaya devam ederken her şeyi kopyalar:
rsync -avhP /var/www/ root@YENI_IP:/var/www/
Ardından eski makinedeki servisi (web sunucusu, oyun sunucusu) durdurun ve aynı komutu --delete ile bir kez daha çalıştırın. Bu sefer yalnızca arada değişen dosyalar gönderildiği için kesinti kısa sürer. Oyun sunucularında, örneğin /opt/minecraft/ altındaki bir Minecraft klasöründe, dünya dosyalarının yarım yazılmış hâlde kopyalanmaması için son geçişi her zaman sunucu durdurulmuşken yapın. root olarak taşıyorsanız ve sahiplikleri birebir korumak istiyorsanız --numeric-ids ekleyin. Taşımanın DNS ve veritabanı adımlarını Web sitesi taşıma rehberimizde anlattık.
Çalışan bir veritabanının veri klasörünü asla rsync ile kopyalamayın
Veritabanı çalışırken /var/lib/mysql ya da /var/lib/postgresql klasörünü kopyalamayın. Dosyalar kopyalama sırasında değişir ve sonuç hiç açılmayabilir. Önce bir döküm alın, sonra dökümü kopyalayın:
mysqldump --single-transaction --all-databases > /root/db.sql
sudo -u postgres pg_dumpall > /root/pg.sql
--link-dest ile anlık görüntü yedekleri
--link-dest, her gün için tarihli tam bir kopya tutmanızı sağlarken değişmeyen dosyaların ek yer kaplamamasını sağlar: Bu dosyalar önceki anlık görüntüye sabit bağlantı olarak saklanır. Aşağıdaki betiği web sunucusundan çekecek şekilde yedek sunucusunda çalıştırın:
#!/bin/bash
set -e
DEST=/backups/web
TODAY=$(date +%F)
rsync -a --delete --link-dest="$DEST/latest" root@203.0.113.10:/var/www/ "$DEST/$TODAY/"
ln -sfn "$DEST/$TODAY" "$DEST/latest"
İlk çalıştırmada latest henüz yoktur; rsync bir uyarı verir ve tam bir kopya alır. Sonraki her çalıştırma tam görünen yeni bir tarihli klasör oluşturur, ama yalnızca değişen dosyalar için yer kullanır. Kaç gün saklayacağınızı eski tarihli klasörleri silerek belirleyin. Diğer stratejiler Sunucu yedekleme rehberimizde.
cron ile otomatikleştirme
Betiği örneğin /root/rsync-backup.sh olarak kaydedin, chmod +x ile çalıştırılabilir yapın ve crontab -e ile root'un crontab'ına ekleyin:
0 3 * * * /root/rsync-backup.sh >> /var/log/rsync-backup.log 2>&1
Bu görev her gece 03:00'te çalışır ve çıktıyı bir günlüğe yazar. Görev kurduğunuz SSH anahtarını kullandığı için parola gerekmez; yalnızca yedekleme için ayrı bir anahtar kullanmak iyi bir fikirdir. Komutları bir betiğe koymak, cron'da % işaretinin kaçışlanması gerektiği kuralına takılmanızı da önler. Zamanlama biçimini Cron nedir? rehberimizde anlattık.
Dosyaları geri yükleme
Geri yükleme, aynı komutun ters yönde çalıştırılmasıdır. Yedek sunucusundaki bir anlık görüntüden bütün siteyi geri yüklemek için:
rsync -avhn /backups/web/2026-11-09/ root@203.0.113.10:/var/www/
Deneme çıktısını kontrol edin, ardından -n'yi kaldırın. Tek bir dosyayı geri yüklemek için kaynak olarak o dosyanın tam yolunu verin.
Sık karşılaşılan hatalar
Permission denied (publickey): SSH girişi başarısız oldu. Önce düzsshile deneyin; kullanıcıyı, portu ve anahtarı kontrol edin.Permission denied (13): Hedefteki kullanıcı o klasöre yazamıyor ya da kaynaktaki dosyayı okuyamıyor. Sahipliği kontrol edin ya da doğru erişimi olan bir kullanıcıyla çalıştırın; Linux dosya izinleri rehberimize bakabilirsiniz.rsync: command not foundveconnection unexpectedly closed: Uzak sunucuda rsync kurulu değil. Oraya kurun ya da--rsync-path=/yol/rsyncile yerini gösterin.protocol version mismatch -- is your shell clean?: Uzak sunucudaki.bashrcgibi bir başlangıç dosyası girişte metin yazdırıyor ve bu rsync protokolünü bozuyor. Etkileşimsiz kabuklarda bu çıktıyı kaldırın.- Aktarım ortasında
connection unexpectedly closed: Ağ koptu, uzak disk doldu ya da uzak süreç sonlandırıldı. Hedeftedf -hile kontrol edin ve kaldığı yerden sürdürmek için-Pile yeniden çalıştırın.
Günlük kullanılan diğer komutlar için Linux komutları rehberimize göz atın.
Nodesty sunucularında rsync
Nodesty AMD Ryzen 9 9950X VDS ve AMD EPYC 7763 VDS paketleri NVMe disk ve tam root erişimiyle gelir; rsync ile yeni sunucunuza taşınabilir ve yedeklerinizi ikinci bir konuma gönderebilirsiniz. VDS paketlerinde günlük yedekler ücretsizdir ve 7 gün saklanır; başka bir sunucudaki rsync kopyası bunlara bağımsız bir katman ekler.
Sıkça Sorulan Sorular
rsync ile scp arasındaki fark nedir?
scp her çalıştırıldığında bütün dosyaları baştan kopyalar. rsync ise kaynak ile hedefi karşılaştırır ve yalnızca değişen dosyaları, büyük dosyalarda da yalnızca değişen kısımları gönderir. Yarıda kalan aktarımları sürdürebilir ve kaynakta artık olmayan dosyaları hedeften silebilir; bu yüzden büyük ya da tekrarlanan aktarımlarda çok daha uygundur.
Kaynaktaki sondaki eğik çizgi neden önemli?
/var/www/ gibi sonunda eğik çizgi varsa rsync klasörün içeriğini hedefe kopyalar. /var/www gibi eğik çizgi yoksa hedefin içinde www adında bir klasör oluşturur ve onun içine kopyalar. Hedefteki eğik çizgi sonucu değiştirmez.
rsync --delete tehlikeli mi?
Olabilir. --delete, kaynakta bulunmayan dosyaları hedeften siler; yanlış bir yol ya da unutulan bir eğik çizgi bütün bir klasörü boşaltabilir. Aynı komutu her zaman önce --dry-run ile çalıştırın ve silinecek dosyaların listesini okuyun.
rsync iki sunucuda da kurulu olmalı mı?
Evet. SSH üzerinden kopyalarken rsync uzak sunucuda kendinin ikinci bir kopyasını başlatır. Orada kurulu değilse rsync command not found ve connection unexpectedly closed gibi hatalar alırsınız. rsync paketini iki tarafa da kurun.
MySQL ya da PostgreSQL veritabanını rsync ile yedekleyebilir miyim?
Veritabanı çalışırken veri klasörünü kopyalayarak değil; kopya tutarsız olabilir ve hiç açılmayabilir. Önce mysqldump ya da pg_dump ile döküm alın, ardından döküm dosyasını rsync ile kopyalayın.
Aynı sunucuda başka bir klasöre rsync yapmak yedek sayılır mı?
Kısmen. Yanlışlıkla silmeye karşı korur, ama sunucunun diski bozulursa ya da sunucu ele geçirilirse kopya da gider. En az bir kopyayı farklı bir sunucuda ya da depolama hizmetinde tutun.
Yazar hakkında
Nodesty Ekibi · Altyapı ve Destek
Nodesty ekibi sunucularımızı, ağımızı ve DDoS korumamızı her gün işletir ve müşteri destek taleplerini 7/24 yanıtlar. Bu rehberler o deneyimden yazılır.
İlgili yazılar

LEMP Kurulumu: Nginx, MariaDB ve PHP-FPM Rehberi
LEMP kurulumu nasıl yapılır? Ubuntu ve Debian'da Nginx, MariaDB ve PHP-FPM kurulumu, server block, PHP soketi, dosya izinleri, HTTPS ve sık hatalar.

tmux Kullanımı: SSH Kapansa da Programlarınız Çalışsın
tmux kullanımı: SSH kapansa da programları çalışır tutma, oturumdan ayrılıp geri dönme, pencere ve bölmeler, kaydırma, .tmux.conf ve sık görülen hatalar.

Node.js Uygulamasını Sunucuda Yayınlama: PM2 ve Nginx
Node.js uygulaması sunucuya nasıl yüklenir? Node.js LTS, npm ci, PM2 ile otomatik başlatma ve reload, Nginx ters vekil, HTTPS, güncelleme ve sık hatalar.