Blog’a Dön

rsync Kullanımı: Dosya Kopyalama ve Sunucu Yedekleme

rsync kullanımı: SSH ile sunucular arası dosya kopyalama, sondaki eğik çizgi kuralı, --dry-run ve --delete, hariç tutma, cron ile yedekleme ve sık hatalar.

Nodesty Ekibi6 dk okumaSunucular
Koyu Nodesty arka planında rsync yazısı ile -avzP, --delete ve --dry-run ifadeleri

rsync kullanımı, Linux sunucular arasında dosya kopyalamanın ve yedek almanın standart yoludur. Sıradan bir kopyalamanın aksine yalnızca değişenleri gönderir; 50 GB'lık bir aktarımın ikinci çalıştırması saniyeler içinde bitebilir. SSH üzerinden çalışır, ek bir servis gerektirmez ve çoğu sunucuda zaten kuruludur.

Bu rehberde temel sözdizimini ve sondaki eğik çizgi kuralını, en sık kullanılan seçenekleri, SSH ile sunucular arası kopyalamayı, --delete seçeneğini güvenle kullanmayı, bir siteyi ya da oyun sunucusu klasörünü taşımayı, anlık görüntü yedeklerini, cron ile otomatikleştirmeyi ve sık karşılaşılan hataları anlatıyoruz.

Neden scp değil de rsync?

scp her seferinde bütün dosyaları baştan kopyalar. rsync ise kaynak ile hedefi dosya boyutu ve değişiklik zamanına göre karşılaştırır, değişmeyen dosyaları atlar ve değişen büyük dosyalarda yalnızca değişen blokları gönderir. Yarıda kalan bir aktarımı sürdürebilir ve silinen dosyaları hedefe de yansıtabilir. Tek bir dosyayı bir kez kopyalayacaksanız ikisi de iş görür; büyük klasörlerde ya da düzenli tekrarlanan kopyalamalarda rsync daha iyi bir seçimdir. Protokol tarafı için FTP ve SFTP nedir? rehberimize bakabilirsiniz.

rsync kurulumu

SSH üzerinden kopyalarken rsync'in iki makinede de kurulu olması gerekir:

sudo apt install rsync     # Ubuntu / Debian
sudo dnf install rsync     # AlmaLinux / Rocky Linux
rsync --version

Temel sözdizimi ve sondaki eğik çizgi kuralı

rsync [seçenekler] KAYNAK HEDEF

rsync'teki en önemli kural kaynağın sonundaki eğik çizgidir:

rsync -a /var/www/ /backup/www/   # www'nin içeriğini /backup/www içine kopyalar
rsync -a /var/www /backup/        # /backup/www oluşturur ve içine kopyalar

Eğik çizgi varsa rsync klasörün içeriğini, yoksa klasörün kendisini kopyalar. Hedefteki eğik çizgi sonucu değiştirmez. Bu kuralı karıştırmak genellikle iç içe bir www/www klasörüyle, daha kötüsü --delete ile yanlış dosyaların silinmesiyle sonuçlanır.

En sık kullanılan seçenekler

SeçenekNe işe yarar?
-aArşiv modu: alt klasörler, izinler, zamanlar, bağlantılar, sahipler
-vAktarılan dosyaları listeler
-zVeriyi aktarım sırasında sıkıştırır, yavaş bağlantılarda işe yarar
-hBoyutları okunabilir biçimde gösterir
-P--partial --progress ile aynı: ilerleme gösterir, yarım dosyayı tutar
-n, --dry-runHiçbir şeyi değiştirmeden ne olacağını gösterir
--deleteKaynakta artık olmayan dosyaları hedeften siler
--exclude, --exclude-fromEşleşen dosya ya da klasörleri atlar
--bwlimitBant genişliğini sınırlar

Günlük kullanım için iyi bir kombinasyon -avhP'dir. İnternet üzerinden aktarımda -z ekleyin; hızlı yerel ağda ya da .zip, .jpg, .mp4 gibi zaten sıkıştırılmış dosyalarda yalnızca işlemci harcar. -a sabit bağlantıları, ACL'leri ve genişletilmiş öznitelikleri kapsamaz; gerekiyorsa -H, -A ve -X ekleyin.

SSH ile sunucular arası kopyalama

Taraflardan biri kullanici@sunucu: biçimindeyse rsync otomatik olarak SSH kullanır. SSH'ta yeniyseniz SSH nedir? rehberimizle başlayın.

# Push: bu sunucudan uzak sunucuya
rsync -avhP /var/www/ root@203.0.113.10:/var/www/

# Pull: uzak sunucudan bu sunucuya
rsync -avhP root@203.0.113.10:/var/www/ /var/www/

SSH farklı bir portta çalışıyorsa portu -e ile verin:

rsync -avhP -e "ssh -p 2222" /var/www/ root@203.0.113.10:/var/www/

Her seferinde parola yazmamak (ve ileride rsync'i cron ile çalıştırabilmek) için bir SSH anahtarı kurun:

ssh-keygen -t ed25519
ssh-copy-id -p 2222 root@203.0.113.10

Her zaman önce deneme çalıştırması yapın

Önemli bir klasöre kopyalayan her komuttan önce, özellikle --delete kullanıyorsanız, -n ekleyin:

rsync -avhn --delete /var/www/ root@203.0.113.10:/var/www/

Çıktı, kopyalanacak dosyaları ve deleting ... satırları olarak silinecek dosyaları listeler. Liste doğru görünüyorsa aynı komutu -n olmadan çalıştırın.

--delete: birebir ayna ve tehlikesi

rsync varsayılan olarak hedefte hiçbir şey silmez. --delete ile kaynakta artık olmayan dosyalar hedeften silinir ve hedef kaynağın birebir aynası olur. Bir kopyayı eşitlemek için istediğiniz budur; ancak yanlış bir yol ya da unutulan bir eğik çizgi bir klasörü saniyeler içinde boşaltabilir, kaynakta yanlışlıkla silinen bir dosya da sonraki çalıştırmada aynadan kaybolur. Tek başına bir ayna yedek değildir; aşağıdaki anlık görüntü bölümünde anlatıldığı gibi eski kopyaları da saklayın.

Dosyaları hariç tutma ve bant genişliğini sınırlama

rsync -avhP --exclude 'cache/' --exclude '*.log' /var/www/ root@203.0.113.10:/var/www/

Desenler kaynak klasöre göre eşleşir. Uzun bir liste için her satıra bir desen yazdığınız bir dosya oluşturup --exclude-from=/root/rsync-exclude.txt kullanın.

Canlı bir sunucunun ağını doldurmamak için hızı sınırlayın. Değer saniyede KiB cinsindendir; bu örnek yaklaşık 10 MB/s'dir:

rsync -avhP --bwlimit=10000 /var/www/ root@203.0.113.10:/var/www/

Web sitesi ya da oyun sunucusu klasörünü taşıma

Dosyaları yeni sunucuya en az kesintiyle taşımak için iki geçişte eşitleyin. İlk geçiş, eski sunucu çalışmaya devam ederken her şeyi kopyalar:

rsync -avhP /var/www/ root@YENI_IP:/var/www/

Ardından eski makinedeki servisi (web sunucusu, oyun sunucusu) durdurun ve aynı komutu --delete ile bir kez daha çalıştırın. Bu sefer yalnızca arada değişen dosyalar gönderildiği için kesinti kısa sürer. Oyun sunucularında, örneğin /opt/minecraft/ altındaki bir Minecraft klasöründe, dünya dosyalarının yarım yazılmış hâlde kopyalanmaması için son geçişi her zaman sunucu durdurulmuşken yapın. root olarak taşıyorsanız ve sahiplikleri birebir korumak istiyorsanız --numeric-ids ekleyin. Taşımanın DNS ve veritabanı adımlarını Web sitesi taşıma rehberimizde anlattık.

Çalışan bir veritabanının veri klasörünü asla rsync ile kopyalamayın

Veritabanı çalışırken /var/lib/mysql ya da /var/lib/postgresql klasörünü kopyalamayın. Dosyalar kopyalama sırasında değişir ve sonuç hiç açılmayabilir. Önce bir döküm alın, sonra dökümü kopyalayın:

mysqldump --single-transaction --all-databases > /root/db.sql
sudo -u postgres pg_dumpall > /root/pg.sql

--link-dest, her gün için tarihli tam bir kopya tutmanızı sağlarken değişmeyen dosyaların ek yer kaplamamasını sağlar: Bu dosyalar önceki anlık görüntüye sabit bağlantı olarak saklanır. Aşağıdaki betiği web sunucusundan çekecek şekilde yedek sunucusunda çalıştırın:

#!/bin/bash
set -e
DEST=/backups/web
TODAY=$(date +%F)
rsync -a --delete --link-dest="$DEST/latest" root@203.0.113.10:/var/www/ "$DEST/$TODAY/"
ln -sfn "$DEST/$TODAY" "$DEST/latest"

İlk çalıştırmada latest henüz yoktur; rsync bir uyarı verir ve tam bir kopya alır. Sonraki her çalıştırma tam görünen yeni bir tarihli klasör oluşturur, ama yalnızca değişen dosyalar için yer kullanır. Kaç gün saklayacağınızı eski tarihli klasörleri silerek belirleyin. Diğer stratejiler Sunucu yedekleme rehberimizde.

cron ile otomatikleştirme

Betiği örneğin /root/rsync-backup.sh olarak kaydedin, chmod +x ile çalıştırılabilir yapın ve crontab -e ile root'un crontab'ına ekleyin:

0 3 * * * /root/rsync-backup.sh >> /var/log/rsync-backup.log 2>&1

Bu görev her gece 03:00'te çalışır ve çıktıyı bir günlüğe yazar. Görev kurduğunuz SSH anahtarını kullandığı için parola gerekmez; yalnızca yedekleme için ayrı bir anahtar kullanmak iyi bir fikirdir. Komutları bir betiğe koymak, cron'da % işaretinin kaçışlanması gerektiği kuralına takılmanızı da önler. Zamanlama biçimini Cron nedir? rehberimizde anlattık.

Dosyaları geri yükleme

Geri yükleme, aynı komutun ters yönde çalıştırılmasıdır. Yedek sunucusundaki bir anlık görüntüden bütün siteyi geri yüklemek için:

rsync -avhn /backups/web/2026-11-09/ root@203.0.113.10:/var/www/

Deneme çıktısını kontrol edin, ardından -n'yi kaldırın. Tek bir dosyayı geri yüklemek için kaynak olarak o dosyanın tam yolunu verin.

Sık karşılaşılan hatalar

  • Permission denied (publickey): SSH girişi başarısız oldu. Önce düz ssh ile deneyin; kullanıcıyı, portu ve anahtarı kontrol edin.
  • Permission denied (13): Hedefteki kullanıcı o klasöre yazamıyor ya da kaynaktaki dosyayı okuyamıyor. Sahipliği kontrol edin ya da doğru erişimi olan bir kullanıcıyla çalıştırın; Linux dosya izinleri rehberimize bakabilirsiniz.
  • rsync: command not found ve connection unexpectedly closed: Uzak sunucuda rsync kurulu değil. Oraya kurun ya da --rsync-path=/yol/rsync ile yerini gösterin.
  • protocol version mismatch -- is your shell clean?: Uzak sunucudaki .bashrc gibi bir başlangıç dosyası girişte metin yazdırıyor ve bu rsync protokolünü bozuyor. Etkileşimsiz kabuklarda bu çıktıyı kaldırın.
  • Aktarım ortasında connection unexpectedly closed: Ağ koptu, uzak disk doldu ya da uzak süreç sonlandırıldı. Hedefte df -h ile kontrol edin ve kaldığı yerden sürdürmek için -P ile yeniden çalıştırın.

Günlük kullanılan diğer komutlar için Linux komutları rehberimize göz atın.

Nodesty sunucularında rsync

Nodesty AMD Ryzen 9 9950X VDS ve AMD EPYC 7763 VDS paketleri NVMe disk ve tam root erişimiyle gelir; rsync ile yeni sunucunuza taşınabilir ve yedeklerinizi ikinci bir konuma gönderebilirsiniz. VDS paketlerinde günlük yedekler ücretsizdir ve 7 gün saklanır; başka bir sunucudaki rsync kopyası bunlara bağımsız bir katman ekler.

Sıkça Sorulan Sorular

rsync ile scp arasındaki fark nedir?

scp her çalıştırıldığında bütün dosyaları baştan kopyalar. rsync ise kaynak ile hedefi karşılaştırır ve yalnızca değişen dosyaları, büyük dosyalarda da yalnızca değişen kısımları gönderir. Yarıda kalan aktarımları sürdürebilir ve kaynakta artık olmayan dosyaları hedeften silebilir; bu yüzden büyük ya da tekrarlanan aktarımlarda çok daha uygundur.

Kaynaktaki sondaki eğik çizgi neden önemli?

/var/www/ gibi sonunda eğik çizgi varsa rsync klasörün içeriğini hedefe kopyalar. /var/www gibi eğik çizgi yoksa hedefin içinde www adında bir klasör oluşturur ve onun içine kopyalar. Hedefteki eğik çizgi sonucu değiştirmez.

rsync --delete tehlikeli mi?

Olabilir. --delete, kaynakta bulunmayan dosyaları hedeften siler; yanlış bir yol ya da unutulan bir eğik çizgi bütün bir klasörü boşaltabilir. Aynı komutu her zaman önce --dry-run ile çalıştırın ve silinecek dosyaların listesini okuyun.

rsync iki sunucuda da kurulu olmalı mı?

Evet. SSH üzerinden kopyalarken rsync uzak sunucuda kendinin ikinci bir kopyasını başlatır. Orada kurulu değilse rsync command not found ve connection unexpectedly closed gibi hatalar alırsınız. rsync paketini iki tarafa da kurun.

MySQL ya da PostgreSQL veritabanını rsync ile yedekleyebilir miyim?

Veritabanı çalışırken veri klasörünü kopyalayarak değil; kopya tutarsız olabilir ve hiç açılmayabilir. Önce mysqldump ya da pg_dump ile döküm alın, ardından döküm dosyasını rsync ile kopyalayın.

Aynı sunucuda başka bir klasöre rsync yapmak yedek sayılır mı?

Kısmen. Yanlışlıkla silmeye karşı korur, ama sunucunun diski bozulursa ya da sunucu ele geçirilirse kopya da gider. En az bir kopyayı farklı bir sunucuda ya da depolama hizmetinde tutun.

Nodesty

Yazar hakkında

Nodesty Ekibi · Altyapı ve Destek

Nodesty ekibi sunucularımızı, ağımızı ve DDoS korumamızı her gün işletir ve müşteri destek taleplerini 7/24 yanıtlar. Bu rehberler o deneyimden yazılır.

İlgili yazılar

Sunucunuzu şimdi başlatın.

Nodesty'nin üstün altyapısı ile projelerinizi özgürce inşa edin ve sınır tanımadan ölçeklendirin.

                                                                                                                                                                                                                            
                                                                                                                                                                                                                            
                                                                                                                                                                                                                            
                                                                                                                             ············································                                                   
                                                ··································································································..........···························                                     
                                       ················..........................................................................................................................··············                             
                                  ·············.................::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::....................:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::................···········                        
                             ············................:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::............·········                     
                         ············.................:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::------------::::::::::::::::::::::::::::::----------------:::::::::::::::::::::..........········                  
                    ············......................::::::::::::::::::::::::::::::::::::------------------------------------------------------------------------------------:::::::::::::.........········                
                ··········.............................................::::::::::::::::::-------------==========================================-----------------------------------:::::::::::........·······               
             ········..................:.....................................::::::::::--------=======+++++++++++++++++++++++++++++++++++++=========================------------------::::::::::.......·······              
           ······.........::::::::::::::::::::................................:::::::-----=====++++xxxxxx**************************xxxxxxxxx++++++++++++++===================------------::::::::.......·······             
          ·····.......:::::::::::::::::::::::::::.............................:::::----===+++xxx****%%%%&&&&&&#############&&&&&&&%%%%%*******xxxxxxxx++++++++++++++==============----------:::::::......······             
         ····......::::::::-------------:::::::::::..........................::::---===+++xx***%%%&&&####@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@####&&&&&%%%%*******xxxxxxxxx+++++++++++++===========--------::::::......·····             
        ····.....:::::::--------------------:::::::::.......................::::---===++xxx**%%&&&###@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@###&&&&%%%%%********xxxxxxxxxxx++++++++++++========------::::::.....······            
        ····.....:::::--------------------------::::::::....................::::---===++xx***%%&&&####@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@###&&&&&%%%%%**********xxxxxxxxxxxxx+++++++++=======------:::::.....·····            
        ····....::::::-------=============---------:::::::::................:::::---===+++xx***%%%&&&#####@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@#####&&&&&%%%%%%*************xxxxxxxxxxxxxx+++++++++======-----:::::....·····            
         ····....:::::-------================---------:::::::::...............:::::----===++++xxx***%%%%&&&&&&#################&&&&&&%%%%%%%*******************xxxxxxxxxxxxxxxxx++++++++======----:::::....·····            
         ·····....:::::--------=================---------::::::::::..............:::::::-----====+++++xxxxxx**************************xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx++++++++=====-----::::....·····            
          ·····.....:::::--------=================----------:::::::::::.................:::::::::-------=============++++++++++++++++++++++++++++++++++++xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx++++++++======-----::::....·····            
            ·····.....:::::::----------===========-------------::::::::::::.........................::::::::::::::::::------------------=============+++++++++++++++++++++++++++++++++=======-----::::.....·····            
              ······......:::::::---------------------------------:::::::::::::........................................:::::::::::::::-----------============+++++++++++++++++++++========------:::::.....·····             
                 ······........:::::::::---------------------------:::::::::::::::::...........................................:::::::::::::------------=============================--------::::::.....······              
                    ·········.........:::::::::::::::-------------::::::::::::::::::::::::.......................................::::::::::::::::--------------------------------------::::::::......·······                
                          ··········............::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::................................::::::::::::::::::::::::::-------------:::::::::::::::.........········                   
                                  ············..................:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::.........................:::::::::::::::::::::::::::::::::::::................···········                        
                                             ················.............................................................................................................·················                                 
                                                           ······················................................................................···························                                                
                                                                               ·········································································